Câu 4 trang 13 sgk Ngữ Văn 7 Tập 2

Chứng minh và phân tích giá trị của các đặc điểm sau:

- Diễn đạt bằng so sánh: “Học thầy không tày học bạn”, “Một mặt người bằng mười mặt của”,  “Thương người như thể thương thân”.

   Phép so sánh được sử dụng rất linh hoạt:

+, “Học thầy không thày học bạn”: nối với nhau bằng từ so sánh “không tày”=> So sánh giữa thầy và bạn.

+, “Một mặt người bằng mười mặt của”: hai vế nối với nhau bằng từ so sánh “bằng” => so sánh giữa người và của.

+, “Thương người như thể thương thân”: nối với nhau bằng từ so sánh “như thể”=> so sánh tình thương với bản thân và với mọi người.

- Diễn đạt bằng hình ảnh ẩn dụ: “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”, “Một cây làm chẳng nên non/ Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”.

+, Hình ảnh ẩn dụ ở câu “Ăn …cây”: từ quả - thành quả, người trồng cây – người có công giúp đỡ, sinh thành.

- Hình ảnh ẩn dụ trong câu “Một cây…núi cao” : một cây – một cá nhân (chỉ sự đơn lẻ), ba cây – số nhiều (chỉ sự đoàn kết).

- Từ và câu có nhiều nghĩa:

+, “Cái răng, cái tóc là góc con người”: không những chỉ răng, tóc cụ thể mà nói lên hình thức nói chung – nói lên hình thức, nhân cách của con người.

+, “Đói cho sạch, rách cho thơm”: không chỉ có chỉ đói, rách mà chỉ khó khăn, thiếu thốn nói chung. Rách, thơm việc giữ gìn nhân cách tốt đẹp.

+, “Học ăn, học nói, học gói, học mở”: ngoài nghĩa đen thì nó còn có nghĩa phải chú ý, học hỏi cách giao tiếp, ứng xử nói chung.