Luyện tập câu 2 (trang 91 SGK Ngữ văn 10 tập 2)

Đề bài:

            Trong lớp có một số bạn gặp khó khăn trong đời sống nên chểnh mảng học tập. Các bạn này thường mượn câu tục ngữ “Cái khó bó cái khôn” để tự biện hộ. Theo anh/chị, nên hiểu và vận dụng câu tục ngữ như thế nào?

Dàn ý:

a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng trong lớp và câu tục ngữ “Cái khó bó cái khôn”.

b. Thân bài:

- Giải thích: câu tục ngữ chỉ ra mối quan hệ giữa hoàn cảnh và con người, trong đó khẳng định hoàn cảnh khó khăn hạn chế trí thông minh và thành công của con người.

=> Câu tục ngữ chỉ đúng một nửa.

- Mặt đúng của câu tục ngữ:

+ Quả thực, hoàn cảnh có mối hệ chặt chẽ và tác động vào con người.

+ Hoàn cảnh khắc nghiệt thường hạn chế điều kiện phát triển và gây khó khăn cho con người, nhiều khi khiến họ đuối chí nản lòng.

- Mặt chưa đúng của câu tục ngữ:

 + Câu tục ngữ chỉ nói đến sự tác động một chiều của hoàn cảnh đến con người, chưa đề cao khả năng khắc phục và xoay chuyển tình thế của bản lĩnh con người.

+ Trong thực tế, nhiều người có hoàn cảnh thuận lợi cũng không trở nên tài giỏi và nhiều người có hoàn cảnh khó khăn lại vươn đến thành công.

- Bài học nhận thức và hành động:

+ Bài học nhận thức: thấy được mối quan hệ biện chứng giữa hoàn cảnh và con người, trong đó ý chí và tài năng của con người là yếu tố quyết định thành công.

+ Bài học hành động: biết khắc phục hoàn cảnh khó khăn, tận dụng hoàn cảnh thuận lợi để phục vụ cho lí tưởng của mình.

c. Kết bài: Khẳng định câu tục ngữ chỉ đúng một nửa và con người mới là yếu tố quyết định thành công của chính mình.